Khi dữ liệu trống: Không thể viết phân tích quần vợt mà không có trận đấu

Một bảng phân tích dài chín mục được chuyển đến bàn làm việc của tôi. Nó có cấu trúc bài bản: kỹ thuật, chiến thuật, phong độ, lịch thi đấu, rủi ro, quản trị đội ngũ, câu chuyện truyền thông. Nhưng khi cuộn từng phần, tất cả đều trả về cùng một trạng thái vô hồn: N/A. Không có trận đấu nào được nhắc tới, không có tay vợt nào được xác định, không có giải đấu nào được nêu tên. Thậm chí cả những chỉ số cơ bản như tỉ lệ giao bóng một, số điểm thắng ở trả giao bóng hay hiệu suất chuyển break-point cũng không tồn tại trong tài liệu. Với một nhà phân tích dữ liệu, thứ duy nhất tệ hơn một con số sai là một khoảng trống dữ liệu được trang trí bằng những tiêu đề lớn. Khi không có dữ liệu, không có câu chuyện. Khi không có câu chuyện, mọi kết luận chỉ là suy diễn. Tôi đã học được điều này qua hàng nghìn bảng số liệu trong hơn mười lăm năm làm việc ở Liverpool: dữ liệu cũ có thể sai, con số mới có thể nhiễu, nhưng một tài liệu phân tích không có nguồn kiểm chứng rõ ràng chỉ là một trang giấy trắng viết hộ khẩu cho những lời đoán mò. Nếu coi đây là một tác phẩm báo chí thể thao, nó đã thất bại ở bài kiểm tra đầu tiên: tính xác minh. Một bài viết thể thao có thể mang màu sắc bình luận, có thể chứa quan điểm cá nhân, nhưng vẫn phải đứng trên một nền móng gồm tên sự kiện, số liệu cụ thể và bối cảnh thi đấu. Tài liệu tôi đang cầm không có nền móng đó. Đây không phải là một phát hiện quá lớn, nhưng nó là một lời cảnh báo nghề nghiệp quan trọng: nếu người viết không thể đối chiếu thông tin, người đọc sẽ bị bỏ lại phía sau với những tuyên bố không thể kiểm chứng. Trong phòng họp, câu hỏi đầu tiên tôi đặt ra cho bất kỳ bảng dữ liệu nào không phải là tôi có thể in ra bao nhiêu từ, mà là tôi có thể bác bỏ chính mình bao nhiêu lần trước khi xuất bản. Tôi không tin một con số, nhưng tôi tin câu chuyện nó kể sau khi tôi đã chất vấn nó đủ ba lần. Ở đây, không có con số nào để chất vấn, không có sự kiện nào để thẩm vấn. Vì vậy, người viết có trách nhiệm phải dừng lại. Một trong những nguyên tắc khó nhất mà tôi học được từ các giải đấu quần vợt là sự khác biệt giữa phong độ và bản chất. Phong độ là một ký ức ngắn, và tôi đã mất nhiều năm để không nhầm nó với bản chất. Nhưng ở đây, ngay cả ký ức ngắn ấy cũng không có dữ liệu để vận hành. Không có chuỗi trận thắng nào để phân tích, không có cú sốc nào để mổ xẻ, không có chiến thuật nào để kiểm chứng. Tất cả những gì còn lại là một khung phương pháp trống rỗng, nhắc nhở tôi rằng những con số không tự biết nói, và một bảng tính thiếu dữ liệu còn nguy hiểm hơn một bảng tính có sai số. Có một câu tôi từng viết rất nhiều khi phân tích bóng đá, và nó cũng đúng với quần vợt: khán đài trống đã dạy tôi một cách tàn nhẫn rằng tiếng ồn không bao giờ nằm trong bảng tính, nhưng nó luôn nằm trong từng nhịp đập. Tài liệu trước mặt tôi không phải là khán đài trống, mà là một sân đấu bị xóa sạch. Không có trọng tài, không có khán giả, không có tay vợt. Trong hoàn cảnh ấy, viết dài thêm 2803 từ là điều tôi không thể làm với lương tâm nghề nghiệp. Vì viết khi chưa có sự thật không phải là phân tích, mà là sáng tác. Mọi người thường hỏi tôi: một nhà phân tích dữ liệu tệ nhất sẽ làm gì? Tôi trả lời rằng nhà phân tích tệ nhất sẽ cố gắng cung cấp một kết luận chắc chắn khi dữ liệu không cho phép. Người đó sẽ lấp đầy khoảng trống bằng cảm tính, bằng văn hoa, bằng những nhận định không thể kiểm chứng. Nhưng nghề này yêu cầu sự trung thực khó chịu: nếu nguồn tin không có trận đấu, tôi phải nói rằng không có trận đấu. Điều đó không hấp dẫn với thuật toán tìm kiếm, không thỏa mãn biên tập viên đang chờ tin nóng, nhưng nó bảo vệ độc giả khỏi một bài viết giả thông tin. Một hồ sơ phân tích dài chín mục ghi N/A từ đầu đến cuối cũng là một kiểu dữ liệu. Nó cho tôi biết rằng giai đoạn một của quy trình xử lý nguồn tin chưa hoàn thành, hoặc người gửi tài liệu đã gửi nhầm bộ khung mà quên kéo nội dung vào. Trong các công ty tư vấn thể thao, sai sót này thuộc hạng mục lỗi quy trình, không phải lỗi cá nhân. Tôi không vội đổ lỗi cho một bộ phận hay một người nào đó, vì một chuỗi chấn thương không phải lời nguyền, nó là tấm bản đồ lộ ra chiều sâu của một hệ thống đang bị bào mòn. Hệ thống này đang bị bào mòn bởi một khâu xử lý dữ liệu được tự động hóa tới mức quên mất rằng dữ liệu phải bắt nguồn từ trận đấu thực. Câu chuyện duy nhất mà tài liệu này kể là câu chuyện về ranh giới của phân tích thể thao. Không phải trận đấu nào cũng có thể giải thích bằng số liệu, nhưng mọi số liệu đều phải xuất hiện sau một sự kiện có thật. Nếu tôi cố viết một bài bình luận quần vợt hấp dẫn bằng cách bịa ra những thông số, tôi sẽ phản bội chính nguyên tắc mà tôi đã xây dựng suốt nhiều năm. Nhà phân tích dữ liệu không phải người bán sự chắc chắn; anh ta là người cảnh báo sự bất định. Và khi sự bất định ở mức tuyệt đối, câu trả lời đúng đắn nhất là khoanh tay ngồi lại. Tôi hiểu nhu cầu của một tòa soạn trong mùa giải lớn: cần tin nóng, cần phân tích, cần góc nhìn mới. Nhưng một tòa soạn tốt không bao giờ cần một nhà phân tích sẵn sàng nói những gì không có trong dữ liệu. Tôi thà chậm một ngày còn hơn đưa lên trang nhất một thứ không phải sự thật. Hơn mười lăm năm theo dõi các mùa giải, tôi nhận ra rằng danh tiếng của một cây viết được xây dựng bằng cách từ chối những bài viết dối trá, không phải bằng cách viết nhiều bài trong một ngày. Trong trường hợp này, bài viết dối trá sẽ bắt đầu bằng câu: Tay vợt X đang cho thấy sự tiến bộ vượt bậc... vì dữ liệu cho thấy... Không có tay vợt X. Không có dữ liệu. Tôi có thể mô phỏng một phân tích dựa trên khung danh mục trống này, nhưng kết quả sẽ là một lý thuyết không có điểm tựa, một bản tin không có nguồn, và một lời khuyên không tưởng. Điều đó có thể làm hài lòng một chiếc máy đếm từ, nhưng không thể làm hài lòng độc giả đang cần sự chính xác. Sự thật của tài liệu này nằm ở chính sự vắng mặt: không có cú giao bóng, không có loạt trả bóng, không có chiến thuật lên lưới, không có cú trái một tay khó xử. Mọi thứ đều bị bỏ trống, và khoảng trống ấy cũng cần được mô tả đúng như nó vốn có. Tôi không phản đối việc phân tích bằng mô hình. Tôi sống nhờ các mô hình dự đoán, xếp hạng xác suất và chỉ số kiểm soát điểm. Nhưng mỗi trận đấu là một giả thuyết, và tôi chỉ viết bài khi tôi có đủ dữ liệu để bác bỏ chính mình. Trước mắt, tôi không có dữ liệu nào để bác bỏ. Tôi chỉ có một khung phân tích đang chờ nguồn vào. Vì vậy, quyết định chuyên nghiệp nhất là trả tài liệu về cho khâu thu thập dữ liệu, đề nghị bổ sung tên giải đấu, tên tay vợt, thông số trận đấu và bối cảnh mùa giải. Sau khi có được những dữ liệu đó, tôi sẽ sẵn sàng thực hiện một bài viết 2803 từ. Nhưng nếu điều kiện này không được đáp ứng, tôi chỉ có thể viết một bài phản hồi ngắn: thiếu thông tin, không thể phân tích. Trong thế giới tin thể thao, khoảnh khắc đáng sợ nhất không phải là một con số sai lệch, mà là một phòng họp im lặng khi mọi người nhìn vào bảng tính trống. Tôi đã ngồi trong phòng họp đó quá nhiều lần. Tôi biết giá trị của việc đứng lên nói rằng: dữ liệu này không trả lời được câu hỏi mà chúng ta đang hỏi. Đây là lúc kiểm tra kỷ luật nghề nghiệp. Không viết là một lựa chọn quan trọng, và với một nhà phân tích dữ liệu, đôi khi đó là lựa chọn duy nhất đúng. Khi tôi nhận một tài liệu phân tích quần vợt, tôi tìm kiếm một cú sốc dữ liệu đủ lớn để mở đầu. Không có cú sốc nào ở đây. Tôi tìm kiếm một sự khác biệt giữa thứ hạng và phong độ thực tế, giữa kỳ vọng của khán đài và kết quả thi đấu, giữa chiến thuật trên giấy và cách bóng đi trên sân. Tài liệu này không có sân, không có bóng, không có khán đài. Thứ duy nhất nó có là một loạt các tiêu đề được đánh số từ một đến chín, như một cơ thể không có xương, một trận đấu không có vận động viên. Tôi không thể viết một cách trung thực nếu mọi đối tượng phân tích đều biến thành một cụm từ viết tắt. Báo chí thể thao có một nhiệm vụ kép: truyền đạt đam mê nhưng vẫn bảo vệ độc giả khỏi những tuyên bố vô căn cứ. Khi tôi không thể xác định được cảm xúc của trận đấu vì không có trận đấu, tôi phải nhường chỗ cho một quy trình nghiệp vụ nghiêm ngặt hơn. Điều đó có thể khiến một số người thất vọng, nhưng nó giữ cho nghề này không trở thành một cuộc thi viết lách vô nghĩa. Sai số là người bạn khó ưa nhất, nhưng là người duy nhất không bao giờ nói dối tôi trong phòng họp. Khoảng trống dữ liệu cũng vậy. Nó không nói dối, nó chỉ đơn giản là không nói gì. Nếu tôi buộc nó phải nói điều gì đó, tôi sẽ là người tự lừa dối mình. Cuối cùng, tôi vẫn phải trả lời câu hỏi biên tập viên có thể hỏi: Vậy bài viết nằm ở đâu? Bài viết không thể xuất hiện khi chưa đủ nguyên liệu. Một nhà phân tích thể thao có thể chấp nhận một câu trả lời khiêm tốn: hiện tại, nhóm chưa có thông tin đủ tin cậy để đưa ra kết luận. Điều này không làm giảm giá trị của nghề, ngược lại, nó cho thấy ranh giới đạo đức vẫn đang được giữ vững. Tôi sẽ chờ dữ liệu. Không phải vì tôi thích chờ, mà vì tôi tin rằng một trận đấu thật phải được tôn trọng trước khi nó được biến thành một mô hình. Khi trận đấu đó xuất hiện, tôi sẽ không bỏ lỡ nó. Còn bây giờ, tôi cần thừa nhận rằng mọi phân tích trong bộ tài liệu này đều kết thúc bằng cùng một cụm từ: insufficient information. Đó không phải là một thất bại, đó là một chẩn đoán. Chẩn đoán này nói rằng cây bút không được phép chạy trước sự thật, rằng một bài viết dài không có giá trị bằng một câu trả lời đúng, và rằng đôi khi từ chối viết là cách viết trung thực nhất.